Συνολικές προβολές σελίδας

Παρασκευή, 29 Απριλίου 2011

Οφλήδες και Τονιαλήδες



















Iskenderanton/Tonya
To όνομα αυτό φέρει όλη η χώρα γύρω από τον Όφη ποταμό , που αποτελείται από 54 χωριά, κατοικείται από τους Οφλήδες, Έλληνες Χριστιανούς πού εξισλαμίσθηκαν με την βία, γύρω στα μέσα του 17ου αιώνα.
Αυτοί, ακόμα και τώρα, διασώζουν όχι μόνο την Ελληνική γλώσσα, και μάλιστα σε αρκετό βαθμό καθαρότερη από όσο οι άλλοι Πόντιοι, αλλά και τα Ελληνικά ονόματα των χωριών τους, όπως Αληθινός, Γοργορά (Γρηγορά), Κοντού, Μεσοχώριν, Ξένος, Όκαινα, Παλαχώριν (Παλαιοχώρι), Σαράχω, Υψηλή, Φωτεινός, Χαλάϊσσα, 
Χωλού, και τα αρχαία τους ονοματεπώνυμα, που κι αυτά μαρτυρούν την Ελληνική καταγωγή τους : Αντώνογλου, Γιάννογλου, Παπάζογλου, Φώτογλου, κλπ. Αλλά, και Χριστιανικά ήθη και έθιμα που ακόμη διατηρούν (όπως λόγου χάριν, η διανομή επικήδειων κολλύβων μεταξύ των συγγενών του πεθαμένου, η προσέλευση των γυναικών κατά την Μεγάλη εβδομάδα στην εκκλησία των Χριστιανών, για να λάβουν κι αυτές την ευλογία του Θεού, και άλλα) καταδεικνύουν και αυτά την καταγωγή τους από Έλληνες Χριστιανούς. Αλλως τε, συνείδηση της Ελληνικής καταγωγής τους, έχουν σχεδόν όλοι οι Οφλήδες, οι οποίοι, σαν ιερή παρακαταθήκη των πατέρων τους, διατηρούν με θρησκευτική ευλάβεια και πολύ σεβασμό τα εκκλησιαστικά βιβλία και σκεύη καθώς και τα ιερατικά άμφια, που με κανένα αντάλλαγμα δεν δέχονται να αποχωριστούν.
Υπάρχουν όμως στον Όφη και χωριά καθαρά Ελληνικά, που κατοικούνται μόνο από Έλληνες Χριστιανούς (εκτός από τι χωριό Γίγα), τα εξής: Κρηνίτα με 65-70 Ελληνικές οικογένειες, ένα σχολείο και μία εκκλησία, Κουρίτ με 25 Ελληνικές οικογένειες, ένα σχολείο και μια εκκλησία, Χάλτ με 20 Ελληνικές οικογένειες, ένα μικρό σχολείο και έναν ναό, Ζουρέλ με 50 Ελληνικές οικογένειες, ένα τριτάξιο δημοτικό σχολείο και δύο ναούς, Γίγα με 110 οικογένειες , από τις οποίες οι 40 Ελληνικές και ένα δημοτικό σχολείο, Κοφκιά με 18 Ελληνικές οικογένειες, ένα τριτάξιο δημοτικό σχολείο και έναν ναό. Τα δε χωριά Ζησινό, Κλιτιό και Ααζού, έχουν ελάχιστες Χριστιανικές οικογένειες.
Όλη η υποδιοίκηση του Όφη έχει γύρω στους 75000 κατοίκους. Τα προϊόντα της περιοχής είναι λίγα λεπτοκάρυα, φασόλια, κάνναβις, μέλι, βούτυρο και μικρά ποσότητα ακατέργαστων δερμάτων.
Η αλλαγή θρησκεύματος των Οφλήδων έγινε κάτω από την φοβερή πίεση και τον εκβιασμό των Τούρκων, κατά την δεύτερη περίοδο της καταδυνάστευσης και του ανελέητου διωγμού του Ποντιακού Ελληνισμού από αυτούς, που διήρκεσε από το 1660 (κατά άλλους 1665) μέχρι το 1840. Κατά τον Π. Τριανταφυλλίδη η περιφέρεια του Όφη το 1866 αριθμούσε γύρω στις 15.000 οικογένειες συνολικά.
Ελληνόφωνοι Μουσουλμάνοι, επίσης Ελληνογενείς είναι και οι Τονιαλήδες, δηλαδή οι κάτοικοι της Τόνιας (Θοανίας), των οποίων ο αριθμός, σύμφωνα με τον Τριανταφυλλίδη, υπολογίζεται γύρω στις 2000 οικογένειες που κατοικούν σε ένδεκα χωριά, που έχουν τα περισσότερα Ελληνικά ονόματα (Κατοχώριν, Μεσοπλάγιν, Μεσοπέδιν κλπ). Η περιφέρειά τους εκτείνεται πάνω από την Ερμώνασσα (αρχαία πολίχνη κοντά στα τωρινά Πλάτανα) και την δυτικότερα από αυτήν Σκαφία, μεταξύ του ποταμού Καλάνεμα και του άλλου που εκβάλλει δυτικότερα από το Ιερό Ακρωτήριο, κοντα στην Κερασούντα.
Οι Τονιαλήδες, που εξισλαμίσθηκαν βίαια στα παλαιότερα χρόνια κάτω από τις ίδιες περιστάσεις με τους Οφλήδες και πού επίσης διατηρούν την συνείδηση της εθνικής καταγωγής τους, φημίζονται σαν ρωμαλέοι και επιτήδειοι ληστές, οπλοφορούν και οι περισσότεροι γίνονται κλητήρες και χωροφύλακες. Αντίθετα, οι Οφλήδες, που είναι φύσει φιλομαθείς και έχουν ιερατική σχολή, ασχολούνται με τα γράμματα και ιδίως με την θεολογία, παρέχουν στους άλλους μουσουλμάνους αρκετούς δασκάλους και χοτζάδες και είναι ηπιότεροι και ηθικότεροι από τους γύρω από αυτούς ομόθρησκούς τους. Εδώ, είναι αξιοσημείωτο να ειπωθεί ,ότι από το χωριό της περιφέρειάς τους, την Υψηλή , κατάγεται η γνωστή οικογένεια των Υψηλάντηδων, που συνδεόταν με κηδεστία με τον βασιλικό οίκο των Κομνηνών, και ότι εκτός από τους Οφλήδες και Τονιαλήδες υπήρχαν και χίλιες περίπου άλλες οικογένειες Ελληνόφωνων Μουσουλμάνων που διασπάρθηκαν στις επαρχίες Τραπεζούντας και Ροδοπόλεως.

Από το βιβλίο : Ο ΠΟΝΤΟΣ και τα δίκαια του εν αυτω Ελληνισμού ΑΠΟ ΧΩΡΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΑΠΟΨΕΩΣ
Του Δ. Η. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗ, Καθηγητού της εν Κωνσταντινούπολη Μεγάλης του Γένους Σχολής, συντάκτη του Ιστορικού λεξικού της Ελλην. Γλώσσης
ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ 1920
Σελίδα 16
Μετάφραση : Γιώργος Πολυχρονίδης (μετάφραση από την καθαρεύουσα)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites More