Συνολικές προβολές σελίδας

Πέμπτη, 25 Αυγούστου 2011

Αφιέρωμα : Φούστορον ( ποντιακή ομελέτα)

Η Αντιγόνη Ιωανννίδου αναδεικνύει κάθε μήνα ένα θέμα << γύρο από το Ποντιακό τραπέζι >> στο περιοδικό ¨Αμαστρις .
Και σήμερα αυτό  το άρθρο η μάλλον αφιέρωμα θέλω να το μοιραστώ μαζί σας αγαπητοί μου φίλοι ....


Στον Πόντο << φούστορον >> ονομάζεται η ομελέτα. Οι ομελέτες στη μακρινή μας πατρίδα ήταν έδεσμα ιδιαίτερα αγαπητό . Άρρηκτα συνδεδεμένες με το εθιμικό τυπικό του γάμου, προσφέρονταν στο γαμπρό όταν έφτανε μπρος το σπίτι της εκλεκτής του για το νυφέπαρμαν .
-<< Γαμπρέ, φούστορον τρως >>; ήταν πάντα το ερώτημα.
Ο κουμπάρος έπρεπε τότε να διαπραγματευθεί μία τιμή και να πληρώσει τα χρήματα , προκειμένου  να επιτρέψουν στο γαμπρό να φάει το φούστορον, το οποίο συνόδευαν πάντα με ρακή. Αλλά και οι άγαμοι νέοι που παρευρίσκονταν έσπευδαν  να τρώνε  κι αυτοί ένα κομμάτι από το φούστορον για να ανοίξει και ι δική τους τύχη!
Στο έθιμο αυτό επιβιώνουν πανάρχαιες δοξασίες για τη γονιμότητα που ανάγονται στους Ορφικούς, οι οποίες αναγνωρίζουν στο αυγό ένα πλήρες κύτταρο  ζωής. Μάλιστα επειδή η κότα είναι που γεννά τα αυγά, αποτελεί και αυτή πανάρχαιο σύμβολο γονιμότητας και αφθονίας . Γί ΄αυτό κατέχει κεντρική θέση στα Ποντιακά έθιμα του γάμου ; στο γλέντι που ακολουθεί τη στέψη του ζευγαριού περιφέρουν ανάμεσα στους χορευτές μια όρνιθα βραστή τοποθετημένη σε δίσκο. Κατά συνήθεια δε των νεοπροσφύγων Ποντίων που μας ήρθαν από τις Σοβιετικές δημοκρατίες η κότα είναι ντυμένη με ρούχα κι έχει τα νύχια της βαμμένα κόκκινα.
Σε κάποια ανάπαυλα του γλεντιού προσφέρεται στους νεόνυμφους ένα μπούτι από τη βραστή << κοσσάρα >> και δυο ποτήρια με ρακή θα φάνε και θα πιούνε μαζί. Μετά συνεχίζονται και πάλι οι χοροί και τα << τραβωδίας >>.
Το φούστορον όμως ήταν ιδιαίτερα αγαπητό και για τις καθημερινές ανάγκες φαγητού της οικογένειας.
Έυκολο στην παρασκευή, νόστιμο και θρεπτικό αξιοποιούσε με τρόπο μοναδικό πολλά από τα διαθέσιμα υλικά στο κάθε αγροτικό σπίτι. Σε αυτά οφείλεται και η μεγάλη ποικιλία από ομελέτες που έχει να παρουσιάσει η Ποντιακή κουζίνα.
Το φούστορον παρασκευαζόταν πάντα με << καλό>>, ή φρέσκο αγελαδινό βούτυρο . Φαίνεται πως ήταν απίθανη η παρασκευή του με το λάδι αν κρίνουμε από ένα δημώδες ποντιακό τετράστιχο για την καταγωγή του οποίου δυστυχώς δεν έχω περισσότερα στοιχεία :

Παιδία μίαν είδετεν
φούστορον με τ ΄ελάδι :
Ατώρα πα εγέννεσεν
το μαύρον τ ΄αγγελάδι !

Που σημαίνει: Παιδιά είδατε ποτέ ( να γίνεται) ομελέτα με λάδι : Ε, να που τώρα ΄γέννησε το μαύρο το αγελάδι.
Διατροφικά το φούστορον περιέχει όλα τα πολύτιμα συστατικά του αυγού. Ας μη μάς διαφέυγει το γεγονός πως το αυγό, που στα ποντιακά λέγεται << ωβόν >> δηλαδή << ωόν>> αποτελεί πλήρη τροφή . Με την προσθήκη στο φούστορον λαχανικών και αρωματικών χόρτων εμπλουτίζεται και με άλλα αντιοξειδωτικά  , βιταμίνες και ιχνοστοιχεία . Η χρήση του ( όντως) πεντανόστιμου αγνού ζωικού βουτύρου ενοχοποιείται βέβαια από τη σύγχρονη διατροφική επιστήμη για χίλιες δυο βλάβες στο καρδιοαγγειακό κυρίως σύστημα.
Ωστόσο , αν σκεφτεί κανείς πως οι Πόντοι ήσαν κατά τα άλλα εξαιρετικά λιτοδίαιτοι , πως ι πλούσια σε άγρια χόρτα αντιξειδωτικά τον οργανισμό τους, αλλά και το γεγονός πως νήστευαν  όλοι ανεξαίρετως, ως και τα μικρά παιδιά ακόμα και το λάδι σχεδόν της μισές μέρες του χρόνου ( όσες είναι αθροίστικά και οι νηστείες της ορθόδοξης χριστιανοσύνης ) μπορεί να καταλάβει τι εξισορροπούσε την κατάσταση σώζοντας την υγεία του πληθυσμού. Σήμερα μπορούμε άνετα να αντικαταστήσουμε το βούτορον με το ευλογημένο ελαιόλαδο.
Οι ομελέτες του Πόντου είναι και αλμυρές και γλυκές. Σχεδόν όλες τηγανίζονται σε βούτυρο ή λάδι, υπάρχει όμως και το νεροφούστορον, που ψήνεται στο νερό. Είναι σκέτες, όπως το φούστορον του γαμπρού. Συχνά όμως περιέχουν και άλλα συστατικά όπως: λαχανικά, αρωματικά χόρτα, τυρί, κιμά, καβουρμά, παστουρμά, χαψία ( γαύρο) , γάλα και νισεστέ, μέλι αλεύρι και αποτελούν ανάλογα πιο << ελαφρές>> ή πιο << βαριές>> προτάσεις φαγητού. Καθώς ο κρόκος του αυγού περιέχει χοληστερόλη, μια άλλη αλλαγή που θα συνιστούσα στις συνταγές μας θα ήταν η αντικατάσταση των δύο από την ποσότητα των αυγών με τρία σκέτα ασπράδια.
Στον Πόντο τα νοικοκυριά διέθεταν ειδικό τηγάνι για το φούστορον, το << κλώσκουμαι >> που θα πει << γυρίζω από την άλλη>> . Πρόκειται για  ένα τηγάνι με  καπάκι, κατάλληλο για να γυρίσουμε και να ψήσουμε την ομελέτα και από την άλλη πλευρά.


Πηγή : Περιοδικό ΆΜΑΣΤΡΙΣ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites More