Συνολικές προβολές σελίδας

.

Θέλετε να αποκτήσετε μια Ποντιακή λύρα ? Θέλετε έργο τέχνης ποιότητα και ποικιλία ? Τότε το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να πατήσετε σε αυτό το σύνδεσμο ι να με πάρετε σε αυτό το τηλέφωνο . . . Επικοινωνήστε μαζί μου 6977220589

Το Ελληνικόν Φροντιστήριον Τραπεζούντος

Το Ελληνικόν Φροντιστήριον Τραπεζούντος, ή «Φάρος της Ανατολής» όπως χαρακτηρίστηκε, ήταν σχολείο της ελληνικής ομογένειας της Τραπεζούντας. Το σχολείο αυτό άρχισε να λειτουργεί κατά τους πρώτους αιώνες της τουρκικής δουλείας δεν ήταν όμως σε περίοπτη τάξη πλην όμως ήταν το μοναδικό σ΄ όλη τη περιοχή. Με το χρόνο όμως άρχισε και η αναγνώρισή του όπου και ονομάστηκε Φροντιστήριο. Σ΄ αυτό συνετέλεσαν περισσότερο οι Ηγεμόνες της Μολδοβλαχίας Μουρούζες και Υψηλάντες όπου στις αρχές του 18ου αιώνα, ενθυμούμενοι την καταγωγή τους, άρχισαν να το επιχορηγούν οικονομικά για την γενικότερη ανύψωσή του. Το όνομα Φροντιστήριο φέρεται να έλαβε περί το 1682.

Παρασκευή, 29 Απριλίου 2011

Τα ποντιακά τραγούδια δεν πληρώνουν την ΑΕΠΙ







Αθώο έκρινε ομόφωνα το Τριμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων, που αρνήθηκε να πληρώσει πνευματικά δικαιώματα στην Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Πνευματικής Ιδιοκτησίας (ΑΕΠΙ) για τα ποντιακά τραγούδια που αναμεταδίδονται από τον ραδιοφωνικό σταθμό της ομοσπονδίας.
Στο εδώλιο κάθισε ο πρόεδρος της ομοσπονδίας, υποψήφιος περιφερειακός σύμβουλος Θεσσαλονίκης, δικηγόρος Χαράλαμπος Αποστολίδης, που υποστήριξε πως “τα ποντιακά τραγούδια είναι δημώδη και αγνώστου συνθέτη και στιχουργού και είναι αδιανόητο για τον ποντιακό χώρο να καταβάλει ο ραδιοφωνικός σταθμός της ΠΟΠΣ πνευματικά δικαιώματα για τη μετάδοση αυτών των τραγουδιών” και πρόσθεσε πως θεωρεί “αστείο τον ισχυρισμό της ΑΕΠΙ ότι οι δήθεν διασκευές που παρουσιάζονται στα ποντιακά τραγούδια με αλλαγή κάποιων λέξεων στους στίχους αποτελούν διασκευή με την έννοια του νόμου. Πρόκειται για τα ίδια τραγούδια με άλλο τρόπο εκτέλεσης. Αν σε κάποιους ανήκουν τα πνευματικά δικαιώματα, αυτοί είναι τα ποντικά σωματεία και οι ομοσπονδίες”.
Την απαλλαγή του κατηγορουμένου πρότεινε στο δικαστήριο και ο εισαγγελέας της έδρας.
 

Και εδώ σε αυτό το σημείο θα ήθελα να εκφράσω διαβάζοντας αυτό το άρθρο, ότι αυτό δεν πρέπει να ισχύ μόνο για τα σωματεία  ι κάθε σωματείο ποντίων ,αλά για όλους τους ραδιοσταθμούς να μην χρειάζεται να υποβάλουν στην ΑΕΠΙ   κάποιο ποσό για τα πνευματικά μουσικά δικαιώματα !!!
 Ι ποντιακή μουσική παράδοση ούτε ανήκει στα σωματεία  και συγκεκριμένους ανθρώπους άλλα σε όλους εμάς τους πόντιους !!! Έυχομε το συντομότερο δυνατόν να γίνει κάτι σε αυτό το ζήτημα ! το Ποντιακό παραδοσιακό τραγούδι είναι κληρονομιά του κάθε Πόντιου, σε όλον τον κόσμο , και δεν επιτρέπετε αυτό που γίνετε με την ΑΕΠΙ να χρειάζεται να πληρώνει κανείς για την παράδοση . Το Ποντιακό δεν είναι ούτε  Rock , classic, pop, metall  και οτιδήποτε, είναι παράδοση και κάτι που δεν γεννήθηκε τώρα αλά υπήρχε πολλά χρόνια πριν . Το μόνο που αλλάζει τώρα είναι απλά ι καλλιτέχνες. Το τραγούδι εκτός από κάποιες  αλλαγές στους στίχους. Ι  σκοποί παραμένουν  το ίδιο  όπως εκείνα τα παλιά χρόνια !  

Οφλήδες και Τονιαλήδες



















Iskenderanton/Tonya
To όνομα αυτό φέρει όλη η χώρα γύρω από τον Όφη ποταμό , που αποτελείται από 54 χωριά, κατοικείται από τους Οφλήδες, Έλληνες Χριστιανούς πού εξισλαμίσθηκαν με την βία, γύρω στα μέσα του 17ου αιώνα.
Αυτοί, ακόμα και τώρα, διασώζουν όχι μόνο την Ελληνική γλώσσα, και μάλιστα σε αρκετό βαθμό καθαρότερη από όσο οι άλλοι Πόντιοι, αλλά και τα Ελληνικά ονόματα των χωριών τους, όπως Αληθινός, Γοργορά (Γρηγορά), Κοντού, Μεσοχώριν, Ξένος, Όκαινα, Παλαχώριν (Παλαιοχώρι), Σαράχω, Υψηλή, Φωτεινός, Χαλάϊσσα, 
Χωλού, και τα αρχαία τους ονοματεπώνυμα, που κι αυτά μαρτυρούν την Ελληνική καταγωγή τους : Αντώνογλου, Γιάννογλου, Παπάζογλου, Φώτογλου, κλπ. Αλλά, και Χριστιανικά ήθη και έθιμα που ακόμη διατηρούν (όπως λόγου χάριν, η διανομή επικήδειων κολλύβων μεταξύ των συγγενών του πεθαμένου, η προσέλευση των γυναικών κατά την Μεγάλη εβδομάδα στην εκκλησία των Χριστιανών, για να λάβουν κι αυτές την ευλογία του Θεού, και άλλα) καταδεικνύουν και αυτά την καταγωγή τους από Έλληνες Χριστιανούς. Αλλως τε, συνείδηση της Ελληνικής καταγωγής τους, έχουν σχεδόν όλοι οι Οφλήδες, οι οποίοι, σαν ιερή παρακαταθήκη των πατέρων τους, διατηρούν με θρησκευτική ευλάβεια και πολύ σεβασμό τα εκκλησιαστικά βιβλία και σκεύη καθώς και τα ιερατικά άμφια, που με κανένα αντάλλαγμα δεν δέχονται να αποχωριστούν.
Υπάρχουν όμως στον Όφη και χωριά καθαρά Ελληνικά, που κατοικούνται μόνο από Έλληνες Χριστιανούς (εκτός από τι χωριό Γίγα), τα εξής: Κρηνίτα με 65-70 Ελληνικές οικογένειες, ένα σχολείο και μία εκκλησία, Κουρίτ με 25 Ελληνικές οικογένειες, ένα σχολείο και μια εκκλησία, Χάλτ με 20 Ελληνικές οικογένειες, ένα μικρό σχολείο και έναν ναό, Ζουρέλ με 50 Ελληνικές οικογένειες, ένα τριτάξιο δημοτικό σχολείο και δύο ναούς, Γίγα με 110 οικογένειες , από τις οποίες οι 40 Ελληνικές και ένα δημοτικό σχολείο, Κοφκιά με 18 Ελληνικές οικογένειες, ένα τριτάξιο δημοτικό σχολείο και έναν ναό. Τα δε χωριά Ζησινό, Κλιτιό και Ααζού, έχουν ελάχιστες Χριστιανικές οικογένειες.
Όλη η υποδιοίκηση του Όφη έχει γύρω στους 75000 κατοίκους. Τα προϊόντα της περιοχής είναι λίγα λεπτοκάρυα, φασόλια, κάνναβις, μέλι, βούτυρο και μικρά ποσότητα ακατέργαστων δερμάτων.
Η αλλαγή θρησκεύματος των Οφλήδων έγινε κάτω από την φοβερή πίεση και τον εκβιασμό των Τούρκων, κατά την δεύτερη περίοδο της καταδυνάστευσης και του ανελέητου διωγμού του Ποντιακού Ελληνισμού από αυτούς, που διήρκεσε από το 1660 (κατά άλλους 1665) μέχρι το 1840. Κατά τον Π. Τριανταφυλλίδη η περιφέρεια του Όφη το 1866 αριθμούσε γύρω στις 15.000 οικογένειες συνολικά.
Ελληνόφωνοι Μουσουλμάνοι, επίσης Ελληνογενείς είναι και οι Τονιαλήδες, δηλαδή οι κάτοικοι της Τόνιας (Θοανίας), των οποίων ο αριθμός, σύμφωνα με τον Τριανταφυλλίδη, υπολογίζεται γύρω στις 2000 οικογένειες που κατοικούν σε ένδεκα χωριά, που έχουν τα περισσότερα Ελληνικά ονόματα (Κατοχώριν, Μεσοπλάγιν, Μεσοπέδιν κλπ). Η περιφέρειά τους εκτείνεται πάνω από την Ερμώνασσα (αρχαία πολίχνη κοντά στα τωρινά Πλάτανα) και την δυτικότερα από αυτήν Σκαφία, μεταξύ του ποταμού Καλάνεμα και του άλλου που εκβάλλει δυτικότερα από το Ιερό Ακρωτήριο, κοντα στην Κερασούντα.
Οι Τονιαλήδες, που εξισλαμίσθηκαν βίαια στα παλαιότερα χρόνια κάτω από τις ίδιες περιστάσεις με τους Οφλήδες και πού επίσης διατηρούν την συνείδηση της εθνικής καταγωγής τους, φημίζονται σαν ρωμαλέοι και επιτήδειοι ληστές, οπλοφορούν και οι περισσότεροι γίνονται κλητήρες και χωροφύλακες. Αντίθετα, οι Οφλήδες, που είναι φύσει φιλομαθείς και έχουν ιερατική σχολή, ασχολούνται με τα γράμματα και ιδίως με την θεολογία, παρέχουν στους άλλους μουσουλμάνους αρκετούς δασκάλους και χοτζάδες και είναι ηπιότεροι και ηθικότεροι από τους γύρω από αυτούς ομόθρησκούς τους. Εδώ, είναι αξιοσημείωτο να ειπωθεί ,ότι από το χωριό της περιφέρειάς τους, την Υψηλή , κατάγεται η γνωστή οικογένεια των Υψηλάντηδων, που συνδεόταν με κηδεστία με τον βασιλικό οίκο των Κομνηνών, και ότι εκτός από τους Οφλήδες και Τονιαλήδες υπήρχαν και χίλιες περίπου άλλες οικογένειες Ελληνόφωνων Μουσουλμάνων που διασπάρθηκαν στις επαρχίες Τραπεζούντας και Ροδοπόλεως.

Από το βιβλίο : Ο ΠΟΝΤΟΣ και τα δίκαια του εν αυτω Ελληνισμού ΑΠΟ ΧΩΡΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΑΠΟΨΕΩΣ
Του Δ. Η. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗ, Καθηγητού της εν Κωνσταντινούπολη Μεγάλης του Γένους Σχολής, συντάκτη του Ιστορικού λεξικού της Ελλην. Γλώσσης
ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ 1920
Σελίδα 16
Μετάφραση : Γιώργος Πολυχρονίδης (μετάφραση από την καθαρεύουσα)

Πέμπτη, 28 Απριλίου 2011

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΜΑΡΑΝΤΙΔΗΣ



O Γιώργος Αμαραντίδης (Σ'υμούλτζ) γεννήθηκε to 1944 στο Καπνοχώρι Κοζάνης και είναι γιός του γνωστού λυράρη Στάθη Αμαραντίδη και της Σοφίας Καβακίδου., πρόσφυγες από την Άνω Ματσούκα του Πόντου. Από μικρή ηλικία ξεκίνησε να παίζει λύρα κοντά σε ανθρώπους μεγάλης ηλικίας γεννημένους στον Πόντο., γεγονός που επέδρασε καταλυτικό στο να παραμείνει παραδοσιακός.
Συνεργάστηκε για πολλά χρόνια με το θέατρο της Δώρας Στράτου (1973-84) και ταξίδεψε σε πολλές χώρες του εξωτερικού όπως Ινδία και Αζερμπαϊτζάν. Επίσης συνεργάστηκε με τη Δόμνα Σαμίου δίνοντας πολλές συναυλίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Έχει ηχογραφήσει πάνω άπο 40 δίσκους και CD συμπεριλαμβανομένων και διαφόρων συνεργασιών με καταξιωμένους καλλιτέχνες. Συμμετείχε στην Τελετή Έναρξης του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Στίβου το 1977 στην Αθήνα και στον εορτασμό για τα 100 χρόνια των Ολυμπιακών Αγώνων στο Καλλιμάρμαρο Παναθηναϊκό Στάδιο.

ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΟΥΛΕΙΕΣ  ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΤΟΥ ΓΙΏΡΓΟ ΑΜΑΡΑΝΤΙΔΗ










και πολλές άλλες δισκογραφικές δουλείες υπάρχουνε ακόμα και συμμετοχές του Γιώργο Αμαραντίδη . Εδώ μπορείτε να τα  αγοράσετε αν υπάρχει κάποιο από όλα αυτά τα cd  που δεν έχετε πατώντας σε αυτό το   link  εδώ -->

Σερφάροντας  στο διαδίκτυο βρήκα αυτή την συνέντευξη τού Γιώργο Αμαραντίδη . Πίστέυο οτι είναι σημαντικό  να υπάρχει στο άρθρο αυτό, με θέμα και κάποια στιχοία  τού Γιώργο Αμαραντίδη  αυτή ι συνέντευξη . Διαβάζοντας την μπορείτε να καταλάβετε, αλά και να πάρετε πολλά από αυτή .



Οταν παίζει τη λύρα είναι σαν να διηγείται την Ιστορία του Πόντου. Ανήκει στην τρίτη γενιά προσφύγων, παλεύει όμως να παραμείνει παραδοσιακός -- επειδή "εξέλιξη σημαίνει και αλλοίωση"...
Η φωνή του Πόντου είναι, έτσι και αλλιώς, μία από τις πιο μυστικές, από τις πιο κλεισμένες στον εαυτό τους φωνές της ελληνικής παράδοσης. Κάτι η ιδιαίτερη γλώσσα της, κάτι οι ιδιόμορφοι ρυθμοί της, κάτι οι λογείς παρεξηγήσεις που συνόδευσαν την διάσοσή της, η ποντιακή μουσική παράδοση έχει περιοριστεί σχεδόν αποκλειστικά σε όσους έχουν βιωματική σχέση μαζί της λόγω καταγωγής. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τον πιό σημαντικό, ίσως, ρόλο στην πληρέστερη δυνατή καταγραφή του πλούτου αυτής της παράδοσης έχει η τρίτη γενιά μετά της εγκατάσταση των πληθυσμών του Πόντου στην κυρίως Ελλάδα. Από τους επιφανέστερους μουσικούς - εκπροσώπους αυτής της γενιάς είναι ο Γιώργος Αμαραντίδης.
Γεννήθηκε το 1944, σε ένα χωριό της Κοζάνης, το Καπνοχώρι. Μέχρι τα 30 του, ζει στην αγροτική κοινωνία που έχουν οργανώσει εκεί οι Πόντιοι πρόσφυγες. Από 12 χρόνων, μαθητεύοντας κυρίως κοντά στον πατέρα του, ερασιτέχνη μουσικό, αρχίζει να παίζει κεμεντζέ (ποντιακή λύρα) σε παρέες, σε γάμους και σε πανηγύρια. Το 1973, δέχεται την πρόταση της Δόρας Στράτου να κατέβει στην Αθήνα για να παίξει λύρα συμμετέχοντας στις παραστάσεις του συγκροτήματος Ελληνικών Λαϊκών Χορών. Εναν χρόνο αργότερα, ηχογραφεί τον πρώτο μεγάλο δίσκο του με παραδοσιακά τραγούδια του Πόντου. Θα ακολουθήσουν πολλοί ακόμη προσωπικοί δίσκοι αλλά και κάποιες συνεργασίες με την Δόμνα Σαμίου. Η συζήτηση μαζί του έγινε στο σπίτι του, στον δεύτερο όροφο μιας πολυκατοικίας στην Καλλιθέα.


Πως μεταδίδεται σε ένα παιδί που μεγαλώνει λίγο μετά τον πόλεμο -- και λίγο πριν συμπληρωθούν 30 χρόνια απο την προσφυγιά -- η ποντιακή καταγωγή του;
Γ.Α. : Επειδή τότες δεν υπήρχε τηλεόραση, που κάθεσαι σήμερα και παρακολουθάς ό,τι λέει, έπρεπε κάποιος να μιλάει, να υπάρχει αντίλογος...Τον χειμώνα, λοιπόν, είχαμε τα "παρακάθια" όπως τα λέγαμε εμείς. Μαζευόμασταν, δηλαδή, σε σπίτια, 10-15 άτομα, οικογένειες, αντρόγυνα με παιδιά. Ητανε τότε ακόμη πρόσφατα τα γεγονότα, ζούσαν οι παππούδες και οι γιαγιάδες. Ρεύμα δεν υπήρχε, βάζαμε στη μέση τη λάμπα και όλο γι' αυτά συζητούσαν. Τι τραβήξανε, πως φτάσανε μέχρι εδώ, πόσους χάσανε στους δρόμους...Εμείς όλα αυτά τα ακούγαμε σαν παραμύθι αλλά από τις πολλές επαναλήψεις κάποια στιγμή φτάναμε να νομίζουμε ότι κάπου εκεί ήμασταν κι εμείς.



Ποιά είναι η ιδιαίτερη καταγωγή σας;
Γ.Α. : Από την Τραπεζούντα. Ο πατέρας μου γεννήθηκε στον δρόμο, στον ερχομό...Τους Αρμένιους τους σφάξανε εν ψυχρώ. Τους Πόντιους τους στέλνανε εξορία μέσα στον χειμώνα, τους παίρνανε τα ρούχα και από το κρύο και τις κακουχίες πεθαίνανε. Γενοκτονία με διαφορετικό τρόπο, δηλαδή. Ο παππούς μου -- έλεγαν -- είχε φύγει στην Ρωσία -- ήταν πολλοί που πηγαίνανε εκεί κατά διαστήματα και δούλευαν. Οταν γύρισε, μαζευτήκανε σε ένα φυσικό σπήλαιο. Μπήκανε μέσα τα γυναικόπαιδα και οι άντρες πιάσανε την είσοδο. Κάποια στιγμή, ο αξιωματικός των Τούρκων ζήτησε να μιλήσει με κάποιον υπεύθηνο. Ως απόδειξη της συμφωνίας για την ανταλλαγή πληθυσμών -- για να βγούνε οι δικοί μας και να μην πολεμάνε άδικα -- τους έφεραν μια εφημερίδα ελληνική. Υστερα, τους μαζέψανε όλους μαζί, τους κατεβάσανε στην παραλία και τους βάλανε στα πλοία. Ηρθανε στην Αθήνα και από εκεί διοχετεύθηκαν σε διάφορα μέρη, από τα Γιάννενα μέχρι την Κρήτη.



Στη δεκαετία του '50, όσο ήσασταν ακόμη παιδί, υπήρχαν άλλα ακούσματα στο χωριό εκτός από τη μουσική του Πόντου;
Γ.Α. : Ακούγαμε ακόμη, τότε, τους λυράρηδες που είχαν έρθει από τον Πόντο. Βέβαια, δεν ήταν επαγγελματίες...Ο πατέρας μου έπαιζε λύρα, ο θείος μου τραγουδούσε. Δεν υπήρχε ραδιόφωνο στο χωριό για να ακούσουμε άλλες μουσικές. Μόνο γύρω στο 1955 ήρθε ένα ράδιο στο καφενείο και ήτανε αυτό το μέγα γεγονός. Μαζεύονταν, λοιπόν, όλοι εκεί για να ακούσουν τις ειδήσεις.



Ποντιακά από δίσκους πότε πρωτοακούσατε;
Γ.Α. : Υπήρχαν μερικοί που είχανε γραμμοφωνήσει στις παλιές τις πλάκες : Ο Νίκος Παπαβραμίδης, ο Σταύρης Πετρίδης από τη Θεσσαλονίκη -- ο πατέρας του Γώγου, ο Μπαϊραχτάρης από τα Σούρμενα...Τους ακούγαμε μετά το 1955, στο γραμμόφωνο που υπήρχε στο καφενείο του χωριού. Μαζί ακούγαμε και το Μια μελαχρινή, κούκλα ζωντανή και τραγούδια σμυρνέικα. Η ποντιακή δισκογραφία όμως άρχισε βασικά μετά το '60. Τότε ξεκίνησε να ηχογραφεί ο Χρύσανθος, με τον Γώγο, με τον Κουγιουμτζίδη, και σιγά σιγά οι υπόλοιποι.



Φεύγετε για πρώτη φορά από το χωριό με αμορμή τη λύρα;
Γ.Α. : Οταν ήρθε το στρατιωτικό, δεν πήρα τη λύρα μαζί μου. Παρουσιάζομαι τότε στα Τρίκαλα και είναι οι μέρες που έχει γεννήσει ο βασιλιάς τον Παύλο. Μας ρωτάνε, λοιπόν, πόσοι ξέρουμε όργανα για να γλεντήσουμε στο στρατόπεδο. Από τα μεγάφωνα ακούω ότι ψάχνουν κάποιον που να παίζει ποντιακή λύρα. Με φωνάξανε και πήγα. "Γιατί δεν έφερες τη λύρα;" με ρώτησαν. "Δεν τόλμησα." "Θα πάρεις άδεια να πας να την φέρεις." Απολύθηκα, γύρισα στο χωριό και συνέχισα την ίδια δουλειά : αγρότης. Εως ότου κάποιος από την Κοζάνη που με ήξερε μίλησε για μένα στη Δόρα Στράτου. Εκείνη έψαχνε λυράρη. Με παίρνει, λοιπόν, τηλέφωνο και μου λέει: "Έχω ένα θέατρο στην Αθήνα και θέλω..."  Εγώ ούτε τη Δόρα Στράτου ήξερα μέχρι τότε ούτε τίποτα για όλη αυτή την ιστορία. Προβληματίστηκα. Ηταν και μέσα στο καλοκαίρι και η δουλειά του χωραφιού δεν παίρνει αναβολή.



Δεν το θεωρήσατε μια καλή ευκαιρία για να φύγετε από το χωριό; Αυτό ήταν τότε ομολογουμένως το όνειρο των περισσοτέρων...
Γ.Α. : Οχι. Εμένα μου άρεσε η δουλειά στα χωράφια. Εκεί είχα μάθει και εκεί μου άρεσε. Και τώρα, ακόμη, στο χωριό θέλω να ζήσω, αλλά οι υποχρεώσεις με κρατάνε εδώ. Ηρθα παρ' όλα αυτά στην Αθήνα -- ήμουν 27 χρονώ -- γνώρισα τη Δόρα Στράτου, γνώρισα και κάτι άλλα παιδιά, Πόντιους, που χόρευαν εκεί. Με άκουσε, της άρεσα και θέλησε να με κρατήσει.



Οπότε μετακομίζετε στην Αθήνα...
Γ.Α. : Οχι. Πηγαινο-ερχόμουνα. Ταξίδευα τέσσερις φορές τον μήνα. Τη βδομάδα που έβαζε κρητικά στην παράσταση δεν έβαζε ποντιακά γιατί μοιάζουνε. Ετσι, εγώ την μια βδομάδα ήμουν στο χωριό και την άλλη στην Αθήνα. Αυτό για τρία χρόνια. Στο τέλος της πρώτης σεζόν, σκεφτόμουν να σταματήσω. Ετυχε, όμως, τότε, να γίνει ένα ταξίδι στις Ινδίες με όλο το γκρουπ. Ιανουάριος του 1974. Ενας λόγος που κάθησα ήταν αυτός. Ηταν μια καλή εμπειρία εκείνες οι περιοδείες και εγώ έμεινα κατενθουσιασμένος γιατί ήταν η πρώτη φορά που έβγαινα στο εξωτερικό. Την επόμενη χρονιά που η Δόρα Στράτου μου ζήτησε να ξανακατεβώ, εγώ της απάντησα : "Ναι, αλλά θέλω να με προωθήσετε για δίσκο προσωπικό, δικό μου..." Τηλεφώνησε, λοιπόν, και με σύστησε στη Μιούζικ Μποξ. Ετσι έκανα τον πρώτο μου δίσκο. Μέχρι που έκλεισε η εταιρεία και έφυγα, έκανα άλλους έξι δίσκους.



Πόσα χρόνια παίξατε στη Δόρα Στράτου;
Γ.Α. : Εννιά. Οταν πια ήταν στα τελευταία της, έφυγα. Δεν θέλησα να συνεργαστώ άλλο. Επεσαν τα κοράκια πάνω της και αρχίσανε άλλα πράγματα. Ποιός θα πάρει τη θέση της, ποιός θα πάρει το τάδε πόστο..Εκείνη, λόγω της ηλικίας της, είχε πάθει κάτι σαν αμνησία -- δεν γνώριζε καλά καλά τους συνεργάτες της και δεν είχε πιά κρίση. Εβλεπα να καρφώνει ο ένας τον άλλον και εκείνη να διώχνει κόσμο. Εγώ έφυγα μόνος μου.



Η ΛΥΡΑ ΩΣ ΙΣΤΟΡΙΑ
Πως νιώθει ένας άνθρωπος που έμαθε τη λύρα σε παρέες, σε γλέντια, σε γάμους και ξαφνικά βγαίνει να την παρουσιάσει σαν "νούμερο" μιας παράστασης σε ένα θέατρο; Εχω την εντύπωση ότι, μέχρι τότε, το τραγούδι, η μουσική, είχε για εσάς άλλο νόημα...
Γ.Α. : Οταν παίζω λύρα σε τέτοιους χώρους, νομίζω ότι λέω την Ιστορία του Πόντου -- αυτήν που δεν έχουν τα βιβλία. Υπάρχουν μόνο δύο γραμμούλες για τόσες χιλιάδες χρόνια, τόσες θυσίες και μία γενοκτονία. Η Εξοδος του Μεσολογγίου που μάθαμε στα σχολεία έχει γίνει και εκεί, ο χορός του Ζαλόγγου έχει χορευτεί και από τις Πόντιες. Βέβαια, και εδώ και εκεί οι Τούρκοι τα κάνανε. Μόνο που αυτά εδώ είναι γραμμένα και τα δικά μας άγραφα. Και όταν λέμε Πόντος, σήμερα, μιλάμε για έναν λαό κοντά τρία εκατομμύρια στην Ελλάδα -- αν βάλουμε και τη διασπορά, μπορεί νά 'μαστε και πέντε. Δεν δικαιούμεθα, λοιπόν, λίγη Ιστορία; Οι περισσότεροι αυτό που ξέρουνε για τους Πόντιους είναι τα ανέκδοτα. Ετσι, λοιπόν, κι εγώ, όταν τραγουδάω για τον άγνωστο στρατιώτη του "Αητένς επαραπέτανεν" ή για "Του ηλ' το κάστρο", τραγουδάω την Ιστορία μου. Γιατί, αλλιώς, έρχεται σιγά σιγά η εξέλιξη που είναι και η αλλοίωση.



Φαντάζομαι ότι αυτές τις σκέψεις δεν τις κάνατε από νέος...
Γ.Α. : Είχα από τότε την αίσθηση ότι είμαι Πόντιος αλλά δεν ήξερα πόσο σοβαρά είναι τα πράγματα. Συνεργαζόμενος με την Δόρα Στράτου, από τα λόγια της κατάλαβα ότι αυτή η δουλειά είναι πάρα πολύ σοβαρή, δεν είναι μόνο γλέντι, τραγούδι και χορός.



Το ποντιακό κέντρο διασκέδασης υπήρξε η αναγκαία λύση προκειμένου να συνεχίσετε την καριέρα σας στην Αθήνα όταν πια αποχωρήσατε από τη Στράτου;
Γ.Α. : Την εποχή που ξεκίνησα, γύρω στο 1975, είχαν πάρει την απάνω βόλτα τα νεοποντιακά και δεν με προτιμούσαν ούτε στα κέντρα ούτε στις εκδηλώσεις. Ελεγαν "αυτός είναι μονότονος". Δεν βαριέσαι...Με την πάροδο του χρόνου, δικαιώθηκα. Αργότερα, εγώ ήμουν που είχα δουλειές ενώ αυτοί δεν είχαν. Ο λαός ξέρει να διαλέγει. Μπορεί να ενθουσιάζεται στην αρχή αλλά καταλήγει εκεί που πρέπει. Είναι το καλύτερο φίλτρο. Αμα περάσεις από μέσα, καθάρισες. Γύρω στο 1978, δούλευα για ένα διάστημα συγχρόνως στο θέατρο και στο μαγαζί με τα ποντιακά. Είχα παντρευτεί στο μεταξύ αλλά την οικογένεια δεν την είχα φέρει από το χωριό. Το μαγαζί ήτανε δυό μέρες την εβδομάδα -- και τώρα έτσι είναι. Μπορούσα, λοιπόν, να πηγαίνο-έρχομαι και στο χωριό. Τους έφερα όταν έκλεισα -- μία και μόνο φορά-- στα "Δειλινά", με τον Χάρρυ Κλυνν, τον Μανώλη Μητσιά, τη Λιζέττα Νικολάου και την Αννα Βίσση. Παρουσιάζαμε εκεί τον πυρρίχιο και η Λιζέττα έλεγε ποντιακά.



Πόσα είναι τα ποντιακά μαγαζιά σήμερα;
Γ.Α. : Εδώ, στην Αθήνα, είναι δύο. Φτάσανε, κάποια στιγμή, μέχρι τέσσερα αλλά,...Στη Θεσσαλονίκη, πάλι, είχε δέκα αλλά και εκεί έμειναν μόνο τρία. Εχουν κλείσει γενικά όλα τα κέντρα τα παραδοσιακά, όχι μόνον τα ποντιακά.



Είναι, άραγε, επειδή οι μνήμες λιγοστεύουν και οι άνθρωποι που έχουν μια βιωματική σχέση με αυτά τα πράγματα δεν αποτελούν πλέον εν ενεργεία κοινό;
Γ.Α. : Δεν το πιστεύω αυτό. Εγώ βλέπω τους νέους...Στη σειρά τη δική μου, μπορεί να υπήρχαν το πολύ 50 λυράρηδες σε όλη την Ελλάδα ενώ σήμερα υπάρχουν πάνω από 200. Αρα, δεν λιγόστεψαν αυτοί που ενδιαφέρονται για τέτοια πράγματα. Βγαίνω στη Μακεδονία και συναντάω παιδιά 20 χρονών που παίζουν πολύ καλή λύρα. Εγώ ο ίδιος έχω πάνω από 40 μαθητές σε συνεργασία με διάφορους συλλόγους. Οι σύλλογοι εδώ είναι πάνω από 30. Κάθε πόλη έχει και τον σύλλογό της. Γύρω στους 30 έχουμε και στην Γερμανία. Επομένως, τα κέντρα χαλάσαν γιατί...ήθελαν τα ίδια να χαλάσουν. Σιγά σιγά βάλανε και στα ποντιακά τις σαμπάνιες και τα λουλούδια και άρχισαν να μιμούνται το στυλ γλεντιού του λαϊκού τραγουδιού. Βάλανε και λαϊκές τραγουδίστριες...Μπορεί στην αρχή αυτό να άρεσε, μετά όμως οι Πόντιοι, αυτοί που θέλανε τη λύρα, άρχισαν να φεύγουν.



Με τα σύγχρονα ποντιακά πως τα πήγατε;
Γ.Α. : Το πιο δύσκολο πράγμα για έναν παραδοσιακό μουσικό είναι να...μείνει παραδοσιακός. Ισως αν δεν συνεργαζόμουν με την Δόρα Στράτου και τη Δόμνα Σαμίου -- με την οποία συνεργάζομαι μέχρι σήμερα-- να έφτιαχνα και εγώ τέτοια, "σύγχρωνα" κομμάτια. Ωστόσο, η συνεργασία μου μαζί τους, οι συζητήσεις που κάναμε, με σταμάτησαν. Μου έδωσαν να καταλάβω ότι είναι σαν να γράφεις ψεύτικη Ιστορία : Ακούς μια μουσική τούρκικη, βουλγάρικη, σλάβικη, την παντρεύεις με ποντιακά λόγια και την σερβίρεις δισκογραφικά σαν ποντιακό. Ο πειρασμός υπάρχει. Εγώ, όμως, στους δίσκους ήμουν πάντα αυστηρός με τον εαυτό μου. Εχω γύρω στους 16 δίσκους με παραδοσιακά ποντιακά τραγούδια και όργανα : λύρα, νταούλι, αγγείον (τσαμπούνα), φλογέρα -- κάποτε και ζουρνά. Στα κέντρα, βέβαια, είναι αλλιώς. Οταν ένα τραγούδι που δεν είναι παραδοσιακό κυκλοφορεί, ο λαός το ακούει, του αρέσει και μετά έρθει ο άλλος και σου κάνει παραγγελιά, είσαι υποχρεωμένος να το παίξεις. Στα κέντρα, λοιπόν, παίξαμε όλα αυτά τα τραγούδια. Τώρα, το αν είναι καλό η όχι που γίνανε, θα το δείξει το μέλλον. Μπορεί κάποια από αυτά να μείνουνε και αργότερα να γίνουν παράδοση.



Η ποντιακή παράδοση πιστεύετε ότι έχει καταγραφεί ολόκληρη στη δισκογραφία; Προσωπικά, γνωρίζω λίγα πράγματα και ακόμη λιγότερα είναι στη διάθεση ενός μέσου ακροατή.
Γ.Α. : Χαθήκανε πολλά. Θαφτήκανε μαζί με τους ανθρώπους. Τότε, το '22, όταν ήρθανε οι Πόντιοι, δεν υπήρχαν άνθρωποι να πάνε να τους βρουν και να καταγράψουνε την μουσική τους. Αλλωστε, και οι ίδιοι είχαν άλλες έννοιες. Αργότερα, οι περισσότεροι είχαν πια πεθάνει. Δεν υπάρχει, λοιπόν, καταγραφή. Αυτές οι ανώνυμες φωνές που τις έχω στα αφτιά μου δεν υπάρχουνε--ούτε και θα βγει κάποιος νεότερος, γιατί ούτε εγώ ο ίδιος που τις άκουσα δεν έχω αυτό το χρώμα, το καθαρό ποντιακό. Ο μεγαλύτερος λυράρης που πέρασε από την ιστορία μας -- τουλάχιστον από αυτούς που γνώρισα εγώ -- είναι ο Γώγος (Πετρίδης). Ανέβασε πολύ τη λύρα. Αυτόν ακούσαμε οι υπόλοιποι...Ολοι τον μιμηθήκαμε. Προσπαθήσαμε να παίξουμε πάνω στον τρόπο του. Εβαλε τη λύρα σε μια θέση σωστή γιατί οι παλαιότεροι παίζανε λίγο στην τύχη.  Ο Γώγος δεν ήξερε μουσική, ήτανε χάρισμα αυτό που είχε και έτσι τά 'βαλε όλα σε μια σειρά. Πρέπει νά 'χει 15 χρόνια που πέθανε, 72 χρονώ. Ξέρεις τι γίνεται με τον δίσκο μέχρι και σήμερα; Ο μόνος τρόπος που μαθαίνουμε αν πάει η όχι καλά είναι αν μας ζητήσει η εταιρεία να κάνουμε και άλλον. Ηχογραφώντας έναν δίσκο, το μόνο κέρδος που έχεις είναι ότι κάνεις "όνομα" . Από χρηματικής πλευράς, δεν αξίζει τον κόπο. Εγώ έχω 16 δίσκους που για να τους κάνω μου το ζήτησαν κάποιες εταιρίες. Και τί έβγαλα; Πάω κάθε έξι μήνες και παίρνω 100, το πολύ 200.000. Κι ύστερα, μόλις περάσουν δυο χρόνια από την κυκλοφορία του δίσκου, τελειώνει και αυτό....



Αλήθεια, πως σας φάνηκε η απόδοση ποντιακών τραγουδιών από τον Στέλιο Καζαντζίδη;
Γ.Α. : Εμένα μου άρεσε που ο Καζαντζίδης είπε ποντιακά. Από κει και πέρα, για να γίνει χρυσός ο δίσκος πάει να πει ότι και ο λαός καλά το πήρε...



Δεν είπε, βέβαια, μόνο παραδοσιακά ποντιακά, ούτε χρησιμοποίησε παραδοσιακές ποντιακές ορχήστρες.
Γ.Α. : Ετσι άρεσε στον Καζαντζίδη, έτσι θέλησε να το κάνει. Εγω ήμουνα στο στούντιο, με καλέσανε να βοηθήσω. Δεν δέχτηκα, όμως, να παίξω με αυτά τα όργανα. Είπα τη γνώμη μου για το πως πρέπει να γίνει ο δίσκος--παραδοσιακός με παραδοσιακά όργανα-- αλλά ο ίδιος ο Καζαντζίδης, ίσως επειδή το αφτί του είναι συνηθισμένο στην ορχήστρα, είπε, "όχι, εγώ θέλω να το κάνω έτσι..." Ητανε και ο Χρύσανθος σε εκείνην την δουλειά, ο οποίος επίσης του έλεγε να τα κάνουμε παραδοσιακά-- ούτε εκείνον άκουσε. Εμένα, βέβαια, μου αρέσανε και έτσι όπως τα έκανε.



Τελικά, σήμερα, μπορεί κανείς να ζήσει καλά παίζοντας λύρα;
Γ.Α. : Εγώ έζησα. Δεν έκανα θαύματα, στο νοίκι κάθομαι, αλλά οπωσδήποτε μια οικογένεια τα φέρνει άνετα βόλτα. Είναι και πόσες δουλειές θα σου βγούνε...Αμα δεν είσαι σε κέντρο, περιμένεις να χτυπήσει το τηλέφωνο να βγει δουλειά. Αμα έχεις όνομα ισχυρό, επιβιώνεις. Αμα δεν έχεις, όμως, δεν μπορείς να ζήσεις. Και για μένα ακόμη μπορεί νά 'ρθει μήνας νά 'χει πολλή δουλειά, μπορεί νά 'ρθει και να μην έχει...



Πέρα από την ενασχόληση σας μαζί της για επαγγελματικούς λόγους, διασκεδάζετε με τη λύρα;
Γ.Α. : Στο τραπέζι, όταν βρεθούνε πέντε-δέκα καλοί μερακλήδες, κάνουν όλοι το κέφι τους, μαζί και ο λυράρης. Εκεί δεν είναι πλέον επάγγελμα. Πίνουμε και γλεντάμε.



Σας συμβαίνει συχνά αυτό;
Γ.Α. : Πολλές φορές. Περισσότερο επάνω, στο χωριό, λιγότερο στην Αθήνα. Εδώ είναι και το διαμέρισμα, ενοχλείς τον διπλανό. Εμείς, άμα κάτσουμε να πιούμε, να παίξουμε λύρα και να τραγουδήσουμε, θα μας πάρει το πρωί. Εδώ, όμως, μπορεί να μας πάρει και το .....εκατό που θα φωνάξει ο άλλος. Ενώ στο χωριό, όσο θέλεις φώναξε...



Εκεί, στο χωριό, εξακολουθεί το "παρακάθι" ;
Γ.Α. : Κάπως έτσι. Αμα αρχίζει να παίζει η λύρα, την κλείνουμε την τηλεόραση. Τελείωσε. Γλεντάμε και πίνουμε. Λέει ο ένας το ένα στιχάκι, λέει ο άλλος το άλλο. Μου αρέσει πολύ αυτό το γλέντι. Οχι ότι έχω τίποτα με την τηλεόραση, έτσι; Χρειάζεται και αυτή, τελευταία όμως μας έχει πάρει τα μυαλά.



Καμιά φορά, αναρωτιέμαι μήπως η αναγωγή της παραδοσιακής μουσικής σε "διατηρητέο μνημείο", σε αντικείμενο μελέτης συλλόγων, μουσείων κλπ. μέτρησε, εν τέλει, αρνητικά στην καθημερινή της χρήση ως μέσου έκφρασης και ψυχαγωγίας των ανθρώπων...
Γ.Α. : Πάντα μια εξέλιξη έχει τα θετικά της και τα αρνητικά της. Είναι αναπόφευκτα όλα αυτά...Πρέπει επιτέλους όλοι μας να ξεκινήσουμε, έστω και τώρα, να δουλεύουμε πιο σοβαρά πάνω στην παράδοση της Ελλάδας. Και "πιο σοβαρά" σημαίνει να μπει μέσα στα σχολεία. Στο κάτω κάτω, δεν πειράζει να μάθει και πέντε χορούς το παιδί. Γυμναστική είναι και αυτό...Να μην περιμένουμε όλα "από στόμα σε στόμα". Κάνει, βέβαια, τη δουλειά της και αυτή η μέθοδος-- και την κάνει καλά, αιώνες τώρα. Ο λαός τα κρατάει όσο μπορεί όλα αυτά. Κατά τα άλλα, όμως, εκεί που το κράτος θά 'πρεπε να συντηρεί τους ανθρώπους οι οποίοι ζωντανεύουν το δημοτικό τραγούδι, μοιάζει να κάνει ό,τι μπορεί να τους φιμώσει. Τι να πω, ρε παιδί μου; Οτι είναι σκοπιμότητα; Να σας πω, για παράδειγμα, κάτι που συμβαίνει τελευταία με αυτό που λένε ότι κάθε επάγγελμα έχει ένα τεκμήριο στην εφορία; Με βάση αυτό, λοιπόν, ένας δημοτικός τραγουδιστής εξομοιώνεται με έναν λαϊκό. Και έρχεται η εφορία και ζητάει, ας πούμε, 4.000.000 από έναν άνθρωπο που έχει χρόνια να δουλέψει σε μαγαζί. Και είναι αρκετοί αυτοί...Για μια εκδήλωση κάπου στην Ελλάδα, εγώ δεν μπορώ να ζητήσω πάνω από 100.000. Βάλε εισητήρια, διαμονή...Και θα σου τύχει μια τέτοια εκδήλωση τη βδομάδα; Αν ζητήσω παραπάνω, την άλλη φορά δεν θα με πάρουν. Εχουμε παραδείγματα μεγάλων τραγουδιστών που ζήτησαν παραπάνω και σταμάτησε το τηλέφωνό τους να χτυπά για χρόνια. Ποιος να τους τα δώσει; Και από που να τα βγάλει ;



πηγή http://www.trapezounta.com/amarantidis.htm

Τρίτη, 26 Απριλίου 2011

Μπεσκιοϊλού Αντέμ

Ο Αντέμ Εκίζ (τουρκικά:Adem Ekiz) (1 Μαρτίου 1980 – ) ευρύτερα γνωστός με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Beşköylü Adem (Μπεσκιοϊλού Αντέμ) είναι Τούρκος μουσικός και τραγουδιστής ποντιακής καταγωγής. Έγινε γνωστός κυρίως επειδή είναι από τους λίγους καλλιτέχνες της Τουρκίας που χρησιμοποιούν στις καλλιτεχνικές τους εμφανίσεις την ποντιακή διάλεκτο ή τα «ρωμαίικα», όπως την αποκαλούν οι ίδιοι.



Γεννήθηκε το στο χωριό Καλίστη Σουρμένων της επαρχίας Τραπεζούντας. Η Καλίστη αποτελεί μέρος ενός συμπλέγματος οικισμών, το Μπέσκιοϊ, που στα ελληνικά σημαίνει «πέντε χωριά». Εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη με την οικογένειά του αφού τελείωσε το λύκειο, όπου ζει μέχρι και σήμερα.
Με την ποντιακή λύρα άρχισε να ασχολείται όταν πήγαινε στο δημοτικό σχολείο. Το 2000 κυκλοφόρησε στην Τουρκία το πρώτο του άλμπουμ (Yanarım Ateşine), το οποίο περιλαμβάνει και ένα τραγούδι στην ποντιακή διάλεκτο, με τίτλο «Ασα παρχάρα». Μετά από τη δημοσίευση του άλμπουμ Yanarım Ateşine, σε εμφάνιση που είχε στην ελληνική τηλεοπτική εκπομπή «Οι Φάκελοι» που παρουσίαζε τότε στο Mega Channel ο Αλέξης Παπαχελάς, ο Αντέμ είπε ότι τα ποντιακά είναι η μητρική γλώσσα με την οποία έζησε και θέλει να την κρατήσει. Για τον πατέρα του είπε, «αν έλεγε δυο, τρία, τέσσερα τουρκικά λόγια, έλεγε δέκα, δεκαπέντε ποντιακά.» Το 2005 κυκλοφόρησε στην Ελλάδα σε συνεργασία με τον Νίκο Μιχαηλίδη και τον Φίλιππο Κεσαπίδη το άλμπουμ Ρωμαίικα Τραγωδίας με περιεχόμενο 15 ποντιακά τραγούδια. Η τρίτη του δισκογραφική εργασία κυκλοφόρησε στην Τουρκία το 2007 σε συνεργασία με τον Κερίμ Αϊντίν με τίτλο Gülüm Demedim mi Sana, το οποίο περιέχει δύο τραγούδια στα ποντιακά («Αγαπώ σε, αγαπάς με», «Επέγναμ σα παρχάρια»).
Δισκογραφία

  • 2000: Yanarım Ateşine
  • 2005: Ρωμαίικα Τραγωδίας
  • 2007: Gülüm Demedim mi Sana
  • 2010: Ασ σην Τραπεζούνταν ση θεσσαλονικήν








  • Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites More